ไขมันอุดตันสมอง ภัยเงียบใกล้ตัว รู้ทันก่อนสาย ป้องกันได้ด้วยตัวเอง

โรคหลอดเลือดสมอง หรือที่เรียกกันติดปากว่า 'สโตรก' (Stroke) ไม่ใช่เรื่องไกลตัวของพวกเราเลยแม้แต่น้อย มันคือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยงแบบปุบปับ ซึ่งอาจทำให้เรากลายเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต หรือถึงขั้นเสียชีวิตได้เลยทีเดียว แล้วรู้ไหมว่าหนึ่งในตัวการสำคัญก็คือ 'ไขมันอุดตันในหลอดเลือดสมอง' ภัยเงียบที่ค่อยๆ ก่อตัวโดยที่เราไม่รู้เนื้อรู้ตัว วันนี้เราจะพาทุกคนไปรู้จักสัญญาณเตือนที่ต้องจับตา และวิธีง่ายๆ ที่จะช่วยให้เราห่างไกลจากโรคนี้กันค่ะ

หลายคนอาจคิดว่าไขมันสูงจะเล่นงานแค่หัวใจ แต่จริงๆ แล้วสมองของเราก็ตกอยู่ในความเสี่ยงไม่แพ้กันเลย ที่น่ากลัวคือมันมักจะมาแบบเงียบๆ ไม่มีอาการชัดเจน กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็อาจสายเกินไปเสียแล้ว แต่ร่างกายของเราฉลาดพอที่จะส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้าออกมาบ้าง ซึ่งทางการแพทย์เรียกว่าภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว (Transient Ischemic Attack หรือ TIA) อาการเหล่านี้อาจมาแล้วก็หายไป แต่ห้ามชะล่าใจเด็ดขาด

ลองเช็กกันดูว่าคุณเคยมีอาการเหล่านี้บ้างหรือเปล่า? ไม่ว่าจะเป็นอาการเวียนหัว มึนงงบ่อยๆ โดยเฉพาะตอนลุกหรือเปลี่ยนท่าเร็วๆ, ปวดหัวตื้อๆ หนักๆ ไม่เหมือนปวดหัวธรรมดา, หรือจู่ๆ ตาก็พร่ามัว เห็นภาพซ้อนแวบหนึ่งแล้วก็หายไป บางคนอาจมีอาการชาหรืออ่อนแรงที่หน้า แขน ขาซีกใดซีกหนึ่งเป็นพักๆ หรือรู้สึกว่าช่วงนี้ความจำไม่ดี คิดช้า สมองล้าผิดปกติ ไปจนถึงอาการพูดไม่ชัด ลิ้นแข็งเป็นบางครั้ง อาการทั้งหมดนี้คือเสียงกระซิบจากร่างกายว่าหลอดเลือดสมองของคุณอาจกำลังมีปัญหาแล้ว

F.A.S.T. สัญญาณฉุกเฉินที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล

ถ้าเจอสัญญาณเตือนที่รุนแรงและชัดเจนขึ้นมาเมื่อไหร่ เวลามีค่าเหมือนทองคำเลยทีเดียวค่ะ ขอให้จำหลักการง่ายๆ ที่เรียกว่า F.A.S.T. เอาไว้ให้แม่น  เริ่มจาก F คือ Face ลองให้ผู้ป่วยยิ้มดูแล้วสังเกตว่าปากเบี้ยวหรือใบหน้าเบี้ยวไปข้างหนึ่งไหม ต่อมาคือ A หรือ Arm ให้ลองยกแขนทั้งสองข้างดูว่ามีข้างไหนที่อ่อนแรง ตกลงมาหรือเปล่า จากนั้นคือ S หรือ Speech ลองชวนคุยด้วยคำถามง่ายๆ แล้วฟังว่าเขาพูดไม่ชัด พูดติดขัด หรือพูดไม่ได้เลยหรือไม่ และสุดท้ายที่สำคัญที่สุด T คือ Time หากพบอาการข้อใดข้อหนึ่ง ต้องรีบโทรเรียกรถพยาบาลหรือพาไปส่งโรงพยาบาลให้เร็วที่สุด เพราะทุกนาทีหมายถึงเซลล์สมองที่ยังมีโอกาสรอดชีวิต

แต่ข่าวดีก็คือ 90% ของโรคหลอดเลือดสมองสามารถป้องกันได้  แค่เราหันมาใส่ใจปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตกันสักหน่อย เริ่มจากการเลือกรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ เน้นผักผลไม้เยอะๆ ลดของหวาน ของมัน ของเค็มลงบ้าง หันมาออกกำลังกายให้ได้สักวันละ 30 นาที และที่สำคัญคือต้องใจแข็งบอกลาบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์ลงให้ได้ เพราะแค่การสูบบุหรี่อย่างเดียวก็เพิ่มความเสี่ยงสโตรกเป็นสองเท่าแล้วนะคะ  นอกจากนี้ การควบคุมน้ำหนัก ความดันโลหิต ระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติก็เป็นเรื่องที่ต้องทำควบคู่กันไป

การดูแลตัวเองตั้งแต่วันนี้ คือการลงทุนเพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณเตือนที่น่าตกใจแล้วค่อยเริ่มนะคะ